1. Do ochrony porządku publicznego na terenie gminy może być utworzona samorządowa umundurowana formacja - straż gminna, zwana dalej "strażą".
2. Straż spełnia służebną rolę wobec społeczności lokalnej, wykonując swe zadania z poszanowaniem godności i praw obywateli.

1. Rada gminy może utworzyć straż gminną.
2. Rada gminy tworzy straż po zasięgnięciu opinii właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji.
3. (1) W gminach, w których organem wykonawczym jest burmistrz (prezydent miasta), straż nosi nazwę "straż miejska".

1. Gminy sąsiadujące na obszarze jednego województwa mogą zawrzeć, po zasięgnięciu opinii właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji, porozumienie o utworzeniu wspólnej straży. W porozumieniu ustala się w szczególności zasięg terytorialny działania straży i sposób jej finansowania przez zainteresowane gminy oraz wyznacza się radę gminy, która nada regulamin straży i której straż będzie podlegać.
2. W mieście, które jest związkiem komunalnym, utworzonym z mocy ustawy, może działać tylko straż miejska utworzona przez radę miasta. Przepis art. 2 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
3. (2) (skreślony).
orzeczenia sądów

Rada gminy może rozwiązać straż po powiadomieniu właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji.

Koszty związane z funkcjonowaniem straży pokrywane są z budżetu gminy. Koszty związane z funkcjonowaniem straży, o której mowa w art. 3 ust. 2, są pokrywane z budżetu miasta.

1. Straż jest jednostką organizacyjną gminy.
2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach rada gminy może postanowić o umiejscowieniu Komendy straży w strukturze urzędu gminy.

1. (3) Strażą kieruje Komendant powoływany i odwoływany przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) po zasięgnięciu opinii właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji.
2. Przełożonym Komendanta jest wójt, burmistrz (prezydent miasta). orzeczenia sądów

1. Komendant straży wykonuje swoje zadania przy pomocy Komendy Straży.
2. Szczegółową strukturę organizacyjną straży określa regulamin straży nadawany przez radę gminy.

1. (4) Nadzór nad działalnością straży sprawuje wójt, burmistrz (prezydent miasta), a w zakresie fachowym - Komendant Główny Policji poprzez właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji.
2. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określi, w drodze rozporządzenia, zasady współpracy Policji ze strażami oraz zakres, w jakim Komendant Główny Policji sprawuje fachowy nadzór nad strażami i udziela im pomocy. akty wykonawcze

1. Straż wykonuje zadania w zakresie ochrony porządku publicznego wynikające z ustaw i aktów prawa miejscowego.
2. Zadania, o których mowa w ust. 1, wykonują pracownicy straży, zwani dalej "strażnikami".

Do zadań straży należy w szczególności:
1) ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych,
2) czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego - w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym,
3) współdziałanie z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia i zdrowia obywateli, pomocy w usuwaniu awarii technicznych i skutków klęsk żywiołowych oraz innych miejscowych zagrożeń,
4) zabezpieczenie miejsca przestępstwa, katastrofy lub innego podobnego zdarzenia albo miejsc zagrożonych takim zdarzeniem przed dostępem osób postronnych lub zniszczeniem śladów i dowodów, do momentu przybycia właściwych służb, a także ustalenie, w miarę możliwości, świadków zdarzenia,
5) ochrona obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej,
6) współdziałanie z organizatorami i innymi służbami w ochronie porządku podczas zgromadzeń i imprez publicznych,
7) doprowadzanie osób nietrzeźwych do izby wytrzeźwień lub miejsca ich zamieszkania, jeżeli osoby te zachowaniem swoim dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym, znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu i zdrowiu innych osób,
8) informowanie społeczności lokalnej o stanie i rodzajach zagrożeń, a także inicjowanie i uczestnictwo w działaniach mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi,
9) konwojowanie dokumentów, przedmiotów wartościowych lub wartości pieniężnych dla potrzeb gminy.
tezy z piśmiennictwa
projekty ustaw

1. Strażnik wykonując zadania, o których mowa w art. 10 i 11, ma prawo do:
1) udzielania pouczeń,
2) legitymowania osób w uzasadnionych przypadkach w celu ustalenia ich tożsamości,
3) ujęcia osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla mienia i niezwłocznego doprowadzenia do najbliższej jednostki Policji,
4) nakładania grzywien w postępowaniu mandatowym za wykroczenia określone w trybie przewidzianym przepisami o postępowaniu w sprawach o wykroczenia,
5) dokonywania czynności sprawdzających, kierowania wniosków o ukaranie do kolegium do spraw wykroczeń, oskarżania przed kolegium do spraw wykroczeń i wnoszenia środków odwoławczych - w trybie przewidzianym przepisami o postępowaniu w sprawach o wykroczenia,
6) usuwania pojazdów i blokowania kół pojazdów w przypadkach określonych w przepisach o ruchu drogowym,
7) wydawania poleceń,
8) żądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych i samorządowych, 9) zwracania się, w nagłych przypadkach, o pomoc do jednostek gospodarczych, prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej oraz organizacji społecznych, jak również do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy na zasadach określonych w ustawie o Policji.
2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 3, 8 i 9.
akty wykonawcze
projekty ustaw

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określi, w drodze rozporządzenia, tryb i zasady uznawania pojazdów straży za pojazdy uprzywilejowane.

1. Strażnik może stosować środki przymusu bezpośredniego wobec osób uniemożliwiających wykonywanie przez niego zadań określonych w ustawie.
2. Środkami przymusu bezpośredniego, o których mowa w ust. 1, są:
1) siła fizyczna w postaci chwytów obezwładniających oraz podobnych technik obrony,
2) kajdanki,
3) pałki obronne wielofunkcyjne,
4) psy obronne,
5) paralizatory elektryczne,
6) broń gazowa i ręczne miotacze gazu.
3. Strażnik może stosować jedynie środki, o których mowa w ust. 2, odpowiadające potrzebom wynikającym z istniejącej sytuacji i niezbędne do osiągnięcia podporządkowania się wydanym poleceniom.
4. Środki, o których mowa w ust. 2, powinny być stosowane w sposób możliwie najmniej naruszający dobra osobiste osoby, w stosunku do której zostały podjęte.
5. Użycie środków, o których mowa w ust. 2, przez strażnika może nastąpić przy odpowiednim zachowaniu przepisów o Policji.

1. Straży wykonującej zadania określone w art. 11 pkt 5 i 9 może być wydane pozwolenie na broń, zwane świadectwem broni.
2. Straże, po uzyskaniu świadectwa broni mogą nabywać broń i amunicję od podmiotów uprawnionych do obrotu bronią. projekty ustaw

Dopuszczenie strażnika do wykonywania zadań z bronią palną krótką następuje na wniosek komendanta straży w drodze decyzji administracyjnej, wydanej przez właściwy organ Policji.

Strażnik, o którym mowa w art. 16, może być wyposażony na czas wykonywania czynności służbowych w broń palną krótką, na polecenie komendanta straży.

1. Jeżeli środki przymusu bezpośredniego, wymienione w art. 14 ust. 2, przy wykonywaniu zadań wymienionych w art. 15 ust. 1 okazały się niewystarczające lub ich użycie ze względu na okoliczności danego zdarzenia nie jest możliwe, strażnik ma prawo użycia broni palnej krótkiej wyłącznie:
1) w celu odparcia bezpośredniego i bezprawnego zamachu na życie, zdrowie strażnika lub innej osoby,
2) przeciwko osobie, która nie zastosowała się do wezwania do natychmiastowego porzucenia broni lub innego niebezpiecznego narzędzia, którego użycie zagrozić może życiu, zdrowiu strażnika lub innej osoby,
3) przeciwko osobie, która usiłuje bezprawnie, przemocą odebrać broń palną krótką strażnikowi,
4) w celu odparcia gwałtownego, bezpośredniego i bezprawnego zamachu na wykonywany konwój dokumentów, przedmiotów wartościowych lub wartości pieniężnych.
2. Użycie broni palnej powinno następować w sposób wyrządzający możliwie najmniejszą szkodę osobie, przeciwko której użyto broni, i nie może zmierzać do pozbawienia jej życia, a także narażać na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia innych osób.
3. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i sposób postępowania przy użyciu broni palnej krótkiej przez strażników.
4. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określi, w drodze rozporządzenia, warunki przydziału, przechowywania i ewidencjonowania broni i amunicji przez straż.
akty wykonawcze

Strażnik, który podjął decyzję o użyciu broni, powinien postępować ze szczególną rozwagą, traktując broń jako ostateczny środek działania.

Na zastosowanie i sposób przeprowadzenia czynności, o których mowa w art. 12, 14 i 18, przysługuje zażalenie do prokuratora.

1. Strażnik podczas wykonywania czynności służbowych jest obowiązany nosić umundurowanie, legitymację służbową, znak identyfikacyjny oraz emblemat gminy.
2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór umundurowania, legitymacji, dystynkcji i znaków identyfikacyjnych strażników, a także warunki i sposób ich noszenia.
akty wykonawcze
projekty ustaw

Strażnik przy wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 12, jest obowiązany przedstawić się imieniem i nazwiskiem, a ponadto na żądanie osoby, której czynności te dotyczą, okazać legitymację służbową w sposób umożliwiający odczytanie i zanotowanie nazwiska strażnika oraz organu, który wydał legitymację.

Przy wykonywaniu czynności służbowych strażnik korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych.
tezy z piśmiennictwa

Strażnikiem może być osoba, która:
1) posiada obywatelstwo polskie,
2) ukończyła 21 lat,
3) korzysta z pełni praw publicznych,
4) posiada co najmniej wykształcenie średnie,
5) cieszy się nienaganną opinią,
6) jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym,
7) nie była karana sądownie,
8) ma uregulowany stosunek do służby wojskowej.

1. Strażnika zatrudnia się na czas określony nie dłuższy niż 12 miesięcy, w ramach którego odbywa on przeszkolenie podstawowe.
2. Zatrudnienie strażnika na czas nieokreślony może nastąpić po ukończeniu przez niego z wynikiem pozytywnym przeszkolenia podstawowego.
3. W uzasadnionych przypadkach można odstąpić od zatrudnienia strażnika na czas określony, jeżeli posiada odpowiednie przygotowanie do pracy w straży.
4. Komendant Główny Policji określi założenia programowe i metodyczne przeszkolenia podstawowego strażników oraz zasady udziału policjantów w innych szkoleniach dla potrzeb straży.

Z dniem zatrudnienia strażnik składa pisemne ślubowanie następującej treści: "Ślubuję uroczyście służyć Państwu i wspólnocie lokalnej, chronić porządek publiczny i bezpieczeństwo ludzi, przestrzegać porządku prawnego i dyscypliny służbowej, dbać o etykę i dobre imię służby". Ślubowanie może być również złożone z dodaniem słów "Tak mi dopomóż Bóg".

Do obowiązków strażnika należy:
1) przestrzeganie prawa, rzetelne, bezstronne i terminowe wykonywanie poleceń przełożonych,
2) poszanowanie powagi, honoru, godności obywateli i własnej,
3) zachowanie tajemnicy państwowej i służbowej,
4) podejmowanie interwencji w sytuacjach zagrożenia życia, zdrowia lub mienia, a także w przypadku naruszenia dóbr osobistych ludzi,
5) zachowanie uprzejmości i życzliwości w kontaktach z obywatelami, przełożonymi, podwładnymi oraz współpracownikami,
6) stałe podnoszenie kwalifikacji zawodowych,
7) zachowanie się z godnością w czasie pracy i poza nią.

Strażnik, który przy wykonywaniu zadań przekroczył uprawnienia lub nie dopełnił obowiązku, naruszając w ten sposób dobra osobiste obywatela, podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.

1. Strażnik, który wzorowo wykonuje obowiązki, przejawia inicjatywę w działaniach, doskonali swoje kwalifikacje zawodowe, może uzyskać:
1) pochwałę,
2) nagrodę pieniężną,
3) awans,
4) przedstawienie do odznaczenia.
2. Strażnik, o którym mowa w ust. 1, może również uzyskać usunięcie z akt osobowych zapisu o uprzednio wymierzonej karze dyscyplinarnej.

1. Strażnicy mogą się zrzeszać w związkach zawodowych, z tym że nie mają prawa do strajku. Przepisy ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 234, z 1994 r. Nr 43, poz. 163, z 1996 r. Nr 1, poz. 2, Nr 24, poz. 110, Nr 61, poz. 283, Nr 75, poz. 355 i Nr 152, poz. 723 oraz z 1997 r. Nr 82, poz. 518, Nr 88, poz. 554, Nr 96, poz. 589 i Nr 121, poz. 769) stosuje się odpowiednio.
2. W trakcie trwania stosunku pracy strażnik nie może być członkiem partii politycznej.
orzeczenia sądów

Strażnik nie może bez zezwolenia komendanta podejmować innego zajęcia zarobkowego.

W sprawach dotyczących strażników, a nie uregulowanych w ustawie, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 21, poz. 124 i Nr 43, poz. 253, z 1991 r. Nr 104, poz. 450, z 1994 r. Nr 98, poz. 471 oraz z 1997 r. Nr 9, poz. 43 i Nr 28, poz. 153).

Obowiązki i prawa innych pracowników zatrudnionych w straży reguluje ustawa o pracownikach samorządowych.

W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 12, poz. 116, z 1972 r. Nr 49, poz. 312, z 1975 r. Nr 16, poz. 91 i Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 16, poz. 125 i Nr 45, poz. 291, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i Nr 44, poz. 203, z 1985 r. Nr 23, poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135, z 1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 20, poz. 121, Nr 43, poz. 251 i Nr 72, poz. 422, z 1991 r. Nr 32, poz. 131 i Nr 94, poz. 419, z 1992 r. Nr 24, poz. 101, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, z 1995 r. Nr 95, poz. 475 oraz z 1997 r. Nr 43, poz. 272 i Nr 102, poz. 643) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 19 w § 1 po wyrazach "Państwowej Inspekcji Handlowej" wyraz "oraz" zastępuje się przecinkiem, a po wyrazach "służby ochronnej lasów państwowych" dodaje się wyrazy "oraz straż gminna (miejska)",
2) w art. 27 § 2 otrzymuje brzmienie:
"§ 2. Organom administracji państwowej, właściwym organom gminy oraz strażom gminnym (miejskim), uprawnienia oskarżyciela publicznego przysługują tylko w sprawach, w których, w zakresie swojego działania, złożyły wnioski o ukaranie".

W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 12, poz. 114, z 1981 r. Nr 24, poz. 124, z 1982 r. Nr 16, poz. 125, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i Nr 44, poz. 203, z 1984 r. Nr 54, poz. 275, z 1985 r. Nr 14, poz. 60 i Nr 23, poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135 i Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 72, poz. 422 i Nr 86, poz. 504, z 1991 r. Nr 75, poz. 332 i Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 24, poz. 101, z 1994 r. Nr 123, poz. 600, z 1995 r. Nr 6, poz. 29 i Nr 60, poz. 310 oraz z 1997 r. Nr 54, poz. 349, Nr 60, poz. 369, Nr 85, poz. 539, Nr 98, poz. 602, Nr 104, poz. 661, Nr 106, poz. 677 i Nr 111, poz. 724) w art. 65:
a) w § 1 po wyrazach "organ państwowy" dodaje się wyrazy "oraz straż gminną (miejską)",
b) w § 2 po wyrazach "organowi państwowemu" dodaje się wyrazy "oraz straży gminnej (miejskiej)".

W ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602) w art. 131 w ust. 1 w pkt 2 na końcu skreśla się przecinek i dodaje wyrazy "oraz strażników straży gminnych (miejskich),".

W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179, z 1991 r. Nr 94, poz. 422 i Nr 107, poz. 461, z 1992 r. Nr 54, poz. 254, z 1994 r. Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, Nr 34, poz. 163 i Nr 104, poz. 515, z 1996 r. Nr 59, poz. 269 i Nr 106, poz. 496 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 80, poz. 499, Nr 88, poz. 554 i Nr 106, poz. 680) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 1 w ust. 2 w pkt 5 skreśla się wyrazy "tworzonymi na podstawie ustawy";
2) w art. 7 w ust. 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie:
"4) szczegółowe zasady szkolenia policjantów i strażników gminnych (miejskich)";
3) skreśla się rozdział 4.

1. Straże gminne działające w dniu wejścia w życie ustawy stają się z tym dniem strażami w rozumieniu ustawy.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli rada gminy, w drodze uchwały, przed wejściem w życie ustawy, postanowi o likwidacji straży.

1. Straże gminne utworzone przez gminy, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 48, poz. 195 i Nr 86, poz. 396 oraz z 1995 r. Nr 124, poz. 601), zwane dalej "gminami warszawskimi", stają się z mocy prawa oddziałami Straży Miejskiej m.st. Warszawy. Regulamin straży może określić inną strukturę organizacyjną Straży Miejskiej.
2. Strażnicy oraz inni pracownicy straży gminnych utworzonych przez gminy warszawskie mogą do dnia 31 marca 1998 r. złożyć oświadczenie o nie wyrażeniu zgody na zatrudnienie w Straży Miejskiej m.st. Warszawy. Stosunek pracy z osobami, które złożyły oświadczenie, wygasa z mocy prawa z dniem przekształcenia straży gminnej w oddział straży miejskiej.
3. Zasady i wysokość wynagrodzenia strażników oraz innych pracowników straży gminnych, o których mowa w ust. 2, z dniem przekształcenia straży gminnej w jednostkę organizacyjną straży miejskiej ustalana jest według zasad obowiązujących w Straży Miejskiej m.st. Warszawy. W roku 1998 koszty funkcjonowania oddziałów, o których mowa w ust. 1, pokrywane są z budżetu gmin warszawskich, w których straże gminne działały przed dniem przejęcia przez Straż Miejską.
4. Mienie komunalne pozostające w dyspozycji straży gminnej może być przekazane nieodpłatnie przez gminę warszawską m.st. Warszawie, z przeznaczeniem na potrzeby Straży Miejskiej m.st. Warszawy.
orzeczenia sądów

Strażnik może używać umundurowania, legitymacji służbowej, znaku identyfikacyjnego oraz emblematu gminy według dotychczasowych obowiązujących wzorów, do czasu wyczerpania ich zapasów, nie dłużej jednak niż 18 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie.

Na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779) zarządza się, co następuje:

Rozporządzenie określa wzory:
1) umundurowania,
2) dystynkcji,
3) legitymacji,
4) znaków identyfikacyjnych,
- strażników gminnych (miejskich) oraz warunki i sposób ich noszenia.

1. Strażnikowi gminnemu (miejskiemu), zwanemu dalej "strażnikiem", przysługuje umundurowanie.
2. Umundurowanie strażnika składa się z ubiorów:
1) służbowego letniego i zimowego,
2) wyjściowego letniego i zimowego,
3) specjalnego.

1. Zasadniczymi przedmiotami umundurowania wchodzącymi w skład ubioru służbowego są:
1) wiatrówka męska i damska w kolorze ciemnogranatowym,
2) spodnie męskie i damskie w kolorze ciemnogranatowym z lamówką koloru żółtego, o kroju prostym,
3) spodnie męskie i damskie w kolorze ciemnogranatowym z lamówką koloru żółtego, o kroju zwężonym, wpuszczane w obuwie,
4) spódnica o kroju prostym w kolorze ciemnogranatowym,
5) koszula w kolorze błękitnym z długim rękawem,
6) koszula w kolorze błękitnym z krótkim rękawem,
7) koszulobluza w kolorze ciemnogranatowym,
8) sweter w kolorze ciemnogranatowym typu półgolf lub "serek",
9) czapka służbowa okrągła w kolorze ciemnogranatowym, z daszkiem i paskiem skórzanym w kolorze czarnym,
10) czapka zimowa z daszkiem i nausznikami w kolorze ciemnogranatowym ocieplana,
11) czapka letnia typu sportowego w kolorze ciemnogranatowym,
12) kapelusz damski,
13) kurtka 3/4 w kolorze ciemnogranatowym z podpinką,
14) kurtka uniwersalna krótka w kolorze ciemnogranatowym z podpinką.
2. Wzory ubioru służbowego określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

1. Zasadniczymi przedmiotami umundurowania wchodzącymi w skład ubioru wyjściowego są:
1) marynarka męska i damska dwurzędowa w kolorze ciemnogranatowym,
2) spodnie męskie i damskie w kolorze ciemnogranatowym z lamówką koloru żółtego, o kroju prostym,
3) spódnica damska o kroju prostym w kolorze ciemnogranatowym,
4) koszula w kolorze białym z długim rękawem,
5) koszula w kolorze białym z krótkim rękawem,
6) czapka służbowa okrągła w kolorze ciemnogranatowym, z daszkiem i paskiem skórzanym w kolorze czarnym,
7) kapelusz damski,
8) płaszcz męski i damski letni w kolorze ciemnogranatowym,
9) płaszcz męski i damski zimowy w kolorze ciemnogranatowym.
2. Wzory ubioru wyjściowego określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

1. Zasadniczymi przedmiotami umundurowania wchodzącymi w skład ubioru specjalnego są:
1) kombinezon,
2) kurtka,
3) spodnie
- stosowane do czynności specjalistycznych.
2. Przedmioty umundurowania, o których mowa w ust. 1, są w kolorze ciemnogranatowym i posiadają jaskrawe oznakowanie.
3. Ubiór specjalny powinien być oznakowany na wysokości górnej części tułowia, zarówno z przodu jak i z tyłu, napisami o treści "Straż Gminna" ("Straż Miejska").
4. Dopuszcza się dodatkowe oznakowanie taśmami odblaskowymi w kolorze żółtym ubioru specjalnego oraz noszenie kurtki w kolorze żółtym odblaskowym przez strażnika wykonującego zadania związane z kontrolą ruchu drogowego.
5. Wzory ubioru specjalnego oraz jego oznakowanie określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

Składnikami uzupełniającymi do umundurowania, o którym mowa w § 2 ust. 2, są:
1) ocieplacz w kolorze ciemnogranatowym,
2) peleryna w kolorze ciemnogranatowym,
3) pas główny skórzany w kolorze czarnym,
4) obuwie męskie i damskie w kolorze czarnym,
5) krawat w kolorze czarnym,
6) szalik w kolorze ciemnogranatowym,
7) rękawiczki w kolorze czarnym,
8) skarpety w kolorze ciemnogranatowym.

1. Na nakryciach głowy umieszcza się emblemat orła stylizowanego oraz otok w postaci trójrzędowej szachownicy w kolorze żółto-granatowym.
2. Wzory nakryć głowy oraz stylizowanego wizerunku orła w koronie określają załączniki nr 4 i 5 do rozporządzenia.

1. Sznur galowy koloru żółtego upina się do marynarki wyjściowej na prawym ramieniu.
2. Wzór sznura galowego określa załącznik nr 6 do rozporządzenia.

1. Guziki do munduru służbowego i wyjściowego są koloru żółtego i zawierają stylizowany wizerunek orła w koronie.
2. Lamówka koloru żółtego, o szerokości 3 mm, jest wszywana wzdłuż zewnętrznych szwów nogawek spodni.

1. Do umundurowania strażnika wprowadza się dystynkcje służbowe, które są noszone na naramiennikach ubioru służbowego i wyjściowego.
2. Wzory dystynkcji na naramiennikach określa załącznik nr 7 do rozporządzenia.

1. Dopuszcza się noszenie:
1) kurtki służbowej 3/4 wymiennie z zimowym lub letnim płaszczem wyjściowym,
2) koszul służbowych błękitnych wymiennie z koszulami wyjściowymi białymi.
2. Nakrycia głowy mogą być stosowane zamiennie.
3. Strażnikowi zabrania się noszenia składników umundurowania:
1) w połączeniu z elementami ubioru cywilnego oraz z przedmiotami, które naruszają powagę munduru,
2) których stopień zużycia lub wygląd zewnętrzny narusza powagę munduru.

Strażnik jest obowiązany nosić przedmioty umundurowania w sposób nie naruszający godności munduru oraz zgodnie z ich przeznaczeniem.

1. Strażnik, na czas pracy w straży, otrzymuje legitymację służbową, zwaną dalej "legitymacją", bezpośrednio po zatrudnieniu w straży.
2. W legitymacji umieszcza się fotografię strażnika w mundurze bez nakrycia głowy oraz wpisuje się: stanowisko, imię i nazwisko, numer indywidualnego znaku identyfikacyjnego, okres ważności; wpisy potwierdza się za pomocą właściwych pieczęci urzędowych.
3. Wzór legitymacji strażnika określa załącznik nr 8 do rozporządzenia.

1. Strażnik, na czas pracy w straży, otrzymuje znak identyfikacyjny, który nosi na lewej górnej kieszeni ubioru służbowego i wyjściowego.
2. Wzór znaku identyfikacyjnego określa załącznik nr 9 do rozporządzenia.

Na ubiorze służbowym i wyjściowym umieszcza się na rękawach, w odległości ok. 60 mm od górnej krawędzi rękawa, emblemat gminy, w której strażnik jest zatrudniony, w kształcie wydłużonego owalu o wymiarach 120 x 105 mm +/- 10 mm.

Na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779) zarządza się, co następuje:

Rozporządzenie określa zakres i sposób:
1) legitymowania przez strażników gminnych osób, w uzasadnionych przypadkach, w celu ustalenia ich tożsamości,
2) ujmowania przez strażników gminnych osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla mienia i niezwłocznego doprowadzenia do najbliższej jednostki Policji,
3) żądania przez strażników gminnych niezbędnej pomocy od instytucji państwowych i samorządowych,
4) zwracania się przez strażników gminnych, w nagłych przypadkach, o pomoc do jednostek gospodarczych prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej oraz organizacji społecznych, jak również do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179, z 1991 r. Nr 94, poz. 422 i Nr 107, poz. 461, z 1992 r. Nr 54, poz. 254, z 1994 r. Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, Nr 34, poz. 163 i Nr 104, poz. 515, z 1996 r. Nr 59, poz. 269 i Nr 106, poz. 496 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 80, poz. 499, Nr 88, poz. 554, Nr 106, poz. 680, Nr 123, poz. 779 i Nr 141, poz. 943), zwanej dalej "ustawą o Policji".

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1) ustawie - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779),
2) straży - należy przez to rozumieć straż gminną,
3) komendancie - należy przez to rozumieć komendanta straży gminnej,
4) strażniku - należy przez to rozumieć strażnika gminnego.

Strażnik ma prawo legitymowania osób, gdy ustalenie ich tożsamości jest niezbędne do wykonania zadań określonych w art. 10 i 11 ustawy, w celu:
1) identyfikacji osób podejrzanych o popełnienie przestępstw lub wykroczeń, ujętych na miejscu zdarzenia lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa albo wykroczenia,
2) ustalenia świadków zdarzenia,
3) wykonania pisemnego polecenia wydanego przez organy samorządu terytorialnego.

1. Tożsamość osoby legitymowanej ustala się na podstawie:
1) dowodu osobistego,
2) tymczasowego dowodu osobistego,
3) tymczasowego zaświadczenia tożsamości,
4) dokumentu stwierdzającego tożsamość cudzoziemca,
5) paszportu.
2. Tożsamość osoby legitymowanej można ustalić również na podstawie:
1) innych nie budzących wątpliwości dokumentów, zaopatrzonych w fotografię i adres osoby legitymowanej,
2) oświadczeń osób, których tożsamość ustalono na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1.

Strażnik jest zobowiązany do udokumentowania w notatniku służbowym danych dotyczących osoby legitymowanej, rodzaju dokumentu lub oświadczenia, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2, które stanowiły podstawę do ustalenia tożsamości, czasu, miejsca oraz podstawy prawnej i faktycznej podjęcia czynności legitymowania.

1. W przypadku określonym w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy strażnik jest zobowiązany do:
1) wezwania osoby do zachowania zgodnego z prawem i odstąpienia od wykonywania czynności stwarzających, w sposób oczywisty, bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla mienia,
2) ujęcia osoby, o której mowa w pkt 1, polegającego na podporządkowaniu tej osoby na czas niezbędny do doprowadzenia do najbliższej jednostki Policji,
3) poinformowania osoby o ujęciu i jego przyczynach oraz uprzedzenia o obowiązku zastosowania się do wydawanych poleceń,
4) zażądania od osoby ujętej dobrowolnego wydania broni lub innego niebezpiecznego narzędzia, które mogą służyć do popełnienia przestępstwa lub wykroczenia albo stanowić dowody rzeczowe lub podlegać przepadkowi, i sprawdzenia, czy osoba ta zastosowała się do żądania,
5) w przypadku odmowy wydania, o którym mowa w pkt 4, odebrania oraz zabezpieczenia broni i innych niebezpiecznych narzędzi,
6) wylegitymowania osoby ujętej w celu ustalenia jej tożsamości,
7) niezwłocznego doprowadzenia ujętej osoby do najbliższej jednostki Policji i przekazania jej w celu wykonania dalszych czynności służbowych,
8) udokumentowania faktu żądania i odebrania broni i innych niebezpiecznych narzędzi, o których mowa w pkt 4 i 5, oraz przekazania ich Policji.
2. Przy podejmowaniu czynności, o których mowa w ust. 1, strażnik w uzasadnionych przypadkach ma prawo użycia środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 14 ust. 2 ustawy.
3. Czynności, o których mowa w ust. 1 i 2, powinny być wykonywane w sposób możliwie najmniej naruszający godność ludzką oraz dobra osobiste osoby, w stosunku do której zostały podjęte.

1. Strażnik ma obowiązek udzielenia pierwszej pomocy przedlekarskiej osobie ujętej, która ma widoczne obrażenia ciała lub utraciła przytomność.
2. Osobie ujętej należy zapewnić pomoc lekarską, w szczególności gdy:
1) zachodzą okoliczności wymienione w ust. 1,
2) osoba ujęta żąda niezwłocznego zbadania przez lekarza,
3) osoba ujęta oświadczy, że cierpi na schorzenia wymagające stałego lub okresowego leczenia, którego przerwanie zagrażałoby jej życiu lub zdrowiu,
4) z posiadanych przez strażnika informacji lub z okoliczności ujęcia wynika, że osoba ujęta może być chora zakaźnie.

Strażnik jest zobowiązany do sporządzenia i przekazania jednostce Policji, wraz z osobą ujętą, notatki zawierającej dane osobowe ujętej osoby, czas, miejsce oraz przyczyny ujęcia.

1. Strażnicy, w toku wykonywania czynności służbowych, mogą się zwracać z żądaniem do instytucji państwowych i samorządowych o udzielenie niezbędnej pomocy, jeżeli wykonanie tych czynności byłoby bez tej pomocy niemożliwe lub znacznie utrudnione. 2. Strażnicy, w toku wykonywania czynności służbowych, w nagłych przypadkach, mogą zwracać się o pomoc do jednostek gospodarczych, prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej, oraz organizacji społecznych, jak również do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy na zasadach określonych w ustawie o Policji.

1. Warunkiem skorzystania przez strażnika z pomocy podmiotów i osób, o których mowa w § 9, jest wyrażenie przez nie pisemnej zgody.
2. Zgoda taka nie jest wymagana w przypadku:
1) działania w obronie koniecznej lub w stanie wyższej konieczności,
2) w celu ratowania życia lub zdrowia ludzkiego, a także mienia, w przypadku katastrof i klęsk żywiołowych.
3. W przypadkach, o których mowa w ust. 2, do żądania lub zwracania się o udzielenie pomocy jest uprawniony każdy strażnik.
4. Strażnik, występujący z żądaniem lub z wnioskiem o udzielenie pomocy, jest obowiązany poinformować podmiot lub osobę, do której się zwraca, o zaistnieniu sytuacji, o której mowa w ust. 2, oraz o podstawie prawnej, rodzaju i zakresie wymaganej pomocy.
5. Strażnik, zwracając się z żądaniem lub wnioskiem o udzielenie pomocy w przypadkach, o których mowa w ust. 2, jest obowiązany okazać legitymację służbową.

1. Z żądaniem lub wnioskiem, o których mowa w § 9, zwraca się na piśmie komendant lub upoważniony przez niego strażnik.
2. Żądanie lub wniosek powinny zawierać określenie podstawy prawnej, rodzaju i zakresu pomocy, uzasadnienie faktyczne oraz upoważnienie dla strażnika.
3. Z żądaniem lub wnioskiem strażnicy zwracają się do kierowników podmiotów wymienionych w § 9, a w przypadku ich nieobecności - do upoważnionych przez nich osób.
4. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio przy zwracaniu się o pomoc do każdej osoby.

O skorzystaniu z pomocy, jej zakresie i rodzaju pomocy strażnik informuje niezwłocznie swojego przełożonego, a następnie sporządza notatkę służbową.

1. Strażnik jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 3, wydać pokwitowanie na otrzymane, w ramach pomocy, rzeczy lub dokumenty.
2. Pokwitowanie powinno zawierać:
1) imię i nazwisko strażnika, jego numer służbowy i stanowisko, a także pełną nazwę jednostki straży, w której jest zatrudniony,
2) miejsce, datę i godzinę przejęcia rzeczy lub dokumentu,
3) imię i nazwisko lub nazwę oraz adres właściciela rzeczy lub dokumentu,
4) określenie rzeczy lub dokumentu, a w odniesieniu do pojazdu - także markę, numer rejestracyjny, ilość paliwa oraz przebieg według wskazań licznika zainstalowanego w pojeździe,
5) opis ewentualnych uszkodzeń rzeczy lub dokumentu,
6) pouczenie o prawie do odszkodowania,
7) określenie miejsca i, w miarę możliwości, terminu zwrotu rzeczy lub dokumentu,
8) podpis strażnika oraz właściciela lub osoby przez niego upoważnionej.
3. W przypadkach uzasadnionych koniecznością niezwłocznego działania, w szczególności dla ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia, strażnik może odstąpić od wydania pokwitowania i ustnie poinformować właściciela o danych określonych w ust. 2 pkt 1, 6 i 7.
4. Jeżeli w pokwitowaniu nie określono terminu zwrotu rzeczy lub dokumentu oraz w sytuacji, o której mowa w ust. 3, strażnik jest obowiązany zwrócić rzecz lub dokument niezwłocznie po wykonaniu czynności służbowych.

1. Zwrot rzeczy lub dokumentu odbywa się w terminie i miejscu uzgodnionym z właścicielem.
2. W razie wykonania czynności służbowych przed uzgodnionym terminem albo ustania potrzeby korzystania z rzeczy lub dokumentu, należy je niezwłocznie zwrócić właścicielowi.

1. Zwrot rzeczy lub dokumentu dokumentuje się protokolarnie. Protokół powinien zawierać:
1) imię i nazwisko strażnika dokonującego zwrotu, a także pełną nazwę jednostki straży, w której jest zatrudniony,
2) miejsce, datę i godzinę zwrotu rzeczy lub dokumentu,
3) imię i nazwisko lub nazwę oraz adres właściciela albo osoby upoważnionej do odbioru rzeczy lub dokumentu,
4) określenie rzeczy lub dokumentu oraz opis ich stanu po użyciu przez strażnika, ze wskazaniem ewentualnych uszkodzeń powstałych w trakcie użycia, a w odniesieniu do pojazdu - także markę, numer rejestracyjny, ilość paliwa oraz przebieg według wskazań licznika zainstalowanego w pojeździe,
5) oświadczenie osoby, o której mowa w pkt 3, o stanie odbieranej rzeczy lub dokumentu,
6) podpisy strażnika dokonującego zwrotu rzeczy lub dokumentu oraz osoby, o której mowa w pkt 3.
2. W razie zgłoszenia przez osobę, o której mowa w ust. 1 pkt 3, zastrzeżeń co do określonych w protokole danych dotyczących stopnia uszkodzenia lub zużycia rzeczy lub dokumentu, jednostka straży dokonująca zwrotu może powołać, w terminie 7 dni, rzeczoznawcę w celu rozpatrzenia zgłoszonych zastrzeżeń. Ustosunkowanie się do zastrzeżeń powinno nastąpić nie póĄniej niż 30 dni od daty ich zgłoszenia.
3. Do czasu ostatecznego rozpatrzenia zastrzeżeń, o których mowa w ust. 2, rzeczy lub dokumenty nie odebrane przez właściciela przechowuje się w depozycie straży.

Przepisy § 12-14, dotyczące właściciela rzeczy lub dokumentu, stosuje się odpowiednio do ich posiadacza.

Zasady i tryb, dotyczące świadczeń odszkodowawczych przysługujących z tytułu poniesionej szkody w czasie udzielania lub w związku z udzielaniem strażnikowi pomocy, regulują przepisy Kodeksu cywilnego.

Na podstawie art. 95 § 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148) zarządza się, co następuje:

1. Strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w:
1) art. 54, 55, 64, 67 § 2, art. 75 § 1, art. 77-79, art. 80 § 1 pkt 1 i 5, art. 81, art. 82 § 2, art. 89, 98, 99 § 1, art. 100, 102, 108, 112, 117, 145 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114, z późn. zm.2));
2) art. 431 ust. 1, art. 45 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 i Nr 167, poz. 1372);
3) art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. - Prawo o miarach (Dz. U. z 1993 r. Nr 55, poz. 248, z późn. zm.3));
4) art. 13 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 55, z późn. zm.4));
5) art. 10 ust. 2 i 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 1996 r. Nr 132, poz. 622, z późn. zm.5));
6) art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1298, z późn. zm.6));
7) aktach prawa miejscowego, ustanawiających przepisy porządkowe w zakresie zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego, których naruszenie zagrożone jest karą grzywny.
2. Strażnicy straży gminnych mogą ponadto nakładać grzywny w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w art. 88, 90, 91, 92 § 1, art. 94, 95, 96 § 1 pkt 2 oraz art. 97 Kodeksu wykroczeń - w zakresie upoważnienia do kontroli ruchu drogowego uzyskanego na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 maja 1999 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 1999 r. Nr 53, poz. 563 oraz z 2002 r. Nr 2, poz. 25).

1. Wysokość grzywien za poszczególne rodzaje wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji, nakładanych w drodze mandatu karnego, określa załącznik do rozporządzenia, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Za czyny inne niż wymienione w załączniku, o którym mowa w ust. 1, kwalifikowane jako wykroczenie z art. 88, 90, 91, 92 § 1, art. 94, 97 lub 98 Kodeksu wykroczeń, grzywnę w drodze mandatu karnego nakłada się w wysokości do 50 zł.

Upoważnienie do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego wydaje strażnikom, o których mowa w § 1, na imienny wniosek komendanta straży gminnej, właściwy wójt (burmistrz, prezydent miasta).

1. Upoważnienie do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego powinno zawierać oznaczenie organu wydającego upoważnienie, datę wydania i termin ważności, podstawę prawną jego wydania, imię, nazwisko i stanowisko służbowe upoważnionego strażnika, numer legitymacji służbowej, określenie wykroczeń, za które strażnik jest uprawniony do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, oraz obszaru, na którym upoważnienie jest ważne.
2. Upoważnienie powinno być podpisane przez organ, który je wydał, oraz opatrzone odciskiem pieczęci urzędowej.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 18 października 2002 r.

Na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779) zarządza się, co następuje:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o broni i amunicji bez bliższego określenia, należy przez to rozumień broń i amunicję w rozumieniu przepisów o broni, amunicji i materiałach wybuchowych.

Zarząd gminy występuje o wydanie pozwolenia na broń na okaziciela w celu uzbrojenia pracowników straży gminnej wykonujących zadania przewidziane w art. 11 pkt 5 i 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779), zwanej dalej "ustawą", uwzględniając warunki określone w przepisach dotyczących broni, amunicji i materiałów wybuchowych.

1. Właściwy terytorialnie komendant wojewódzki Policji przy rozpatrywaniu wniosku może zażądać od zarządu gminy dodatkowych informacji uzasadniających potrzebę uzbrojenia pracowników straży gminnej w proponowany rodzaj i ilość jednostek broni.
2. W przypadku stwierdzenia przez komendanta wojewódzkiego Policji braku okoliczności uzasadniających uzbrojenie straży gminnej w proponowany rodzaj i ilość broni, ma on prawo odmówić wydania pozwolenia na broń lub określić w zaświadczeniu na jej zakup inny rodzaj i ilość tej broni.
3. Odmowa wydania pozwolenia na broń lub zmiana rodzaju i ilości sztuk broni, o której mowa w ust. 2, może nastąpić w przypadku stwierdzenia:
1) braku wykonywania czynności określonych w art. 11 pkt 5 i 9 ustawy,
2) braku zagrożeń osób lub mienia w stopniu uzasadniającym objęcie ich ochroną z użyciem proponowanego rodzaju i ilości sztuk broni,
3) niewłaściwego wyboru miejsca i sposobu przechowywania broni i amunicji.
4. Komendant wojewódzki Policji cofa pozwolenie na broń lub zmienia rodzaj i ilość sztuk broni dla straży:
1) na wniosek zarządu gminy,
2) w razie ustania okoliczności, dla których pozwolenie zostało wydane,
3) w razie stwierdzenia nieprawidłowości wykonywania zadań ochrony przez straż gminną lub w sposobie przechowywania i ewidencjonowania broni i amunicji,
4) w razie zmiany zakresu ochrony wykonywanej przez straż gminną.

(1) 1. Decyzję o przydzieleniu strażnikowi broni palnej krótkiej, w przypadkach określonych w art. 11 pkt 5 i 9 ustawy, podejmuje właściwy komendant straży gminnej. 2. Przydział broni może nastąpić po przedłożeniu pozwolenia na broń oraz po ukończeniu z wynikiem pozytywnym przeszkolenia z zakresu posługiwania się bronią.

Strażnik gminny, któremu wydano broń w związku z wykonywanymi zadaniami, obowiązany jest, po zakończeniu tych zadań, do bezzwłocznego jej zdania do miejsca przechowywania.

1. Broń i amunicję będące w posiadaniu straży gminnej przechowuje się w pomieszczeniu zwanym magazynem broni.
2. Magazyn broni może być umiejscowiony w siedzibie straży, jak również w obiekcie chronionym przez straż.

Spełnienie wymogów określonych w § 8 dla magazynu broni stwierdza protokołem komisja powołana przez właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji, w której skład wchodzą przedstawiciele:
1) właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji,
2) komendanta straży gminnej.

1. Magazyn broni, o którym mowa w § 6, powinien:
1) stanowić oddzielne pomieszczenie w budynku murowanym, usytuowane w miarę możliwości na piętrze,
2) posiadać specjalne zabezpieczenia, w tym:
a) drzwi obite blachą stalową o grubości powyżej 2 mm, posiadające blokadę przeciwwyważeniową lub założoną od strony zewnętrznej kratę ruchomą wykonaną z prętów stalowych o średnicy nie mniejszej od 12 mm lub z płaskowników stalowych o wymiarach nie mniejszych niż 8 x 30 mm (odstęp pomiędzy prętami nie powinien przekraczać wymiarów 120 x 120 mm, a płaskowników w poziomie 80 mm i w pionie 240 mm) oraz zamknięcie co najmniej na dwa zamki patentowe i żelazną sztabę zamykaną na kłódkę patentową,
b) okna osłonięte siatką metalową o średnicy drutu nie mniejszej od 1,5 mm i wymiarach oczek maks. 10 x 10 mm oraz na stałe zamocowanymi w murze kratami metalowymi wykonanymi z prętów stalowych lub płaskowników stalowych o wymiarach określonych dla krat drzwiowych, umocowanych na zewnątrz od krat i szyb,
c) wyposażenie w sygnalizację alarmową przeciwwłamaniową podłączoną do stanowiska pełniącego całodobowy dyżur lub objętego całodobową uzbrojoną ochroną,
d) drzwi do pomieszczenia, o którym mowa w pkt 1, na czas nieobecności osoby odpowiedzialnej za prowadzenie gospodarki uzbrojenia powinny być zamknięte i zaplombowane lub zaopatrzone w inny wskaźnik nieuprawnionego wejścia.
2. Dopuszcza się stosowanie w otworach okiennych zamiennie z kratami i siatkami szyb specjalnych o odpowiedniej klasie.

1. Komendant straży gminnej wyznacza spośród pracowników straży osobę odpowiedzialną za prowadzenie gospodarki uzbrojenia straży.
2. Osoba, o której mowa w ust. 1, powinna posiadać przeszkolenie podstawowe, o którym mowa w art. 25 ust. 4 ustawy, lub szkolenie specjalistyczne, potwierdzone stosownym zaświadczeniem wydanym przez komendanta wojewódzkiego Policji z zakresu posługiwania się bronią oraz warunków jej przechowywania i ewidencji.

1. Broń i amunicję, które nie są wykorzystywane do zadań ochrony, należy przechowywać w szafach stalowych, znajdujących się w magazynie broni, o parametrach technicznych, które muszą spełniać szafy przeznaczone do przechowywania znacznych wartości pieniężnych.
2. Broń na czas przechowywania powinna być wyjęta z futerału i rozładowana, ze zwolnionym kurkiem i odłączonym magazynkiem, technicznie sprawna, kompletna, czysta i zakonserwowana.
3. Amunicja do broni powinna znajdować się w opakowaniach fabrycznych lub pojemnikach przystosowanych do tego celu, ułożona w sposób uniemożliwiający uderzenie w spłonkę naboju. Zabrania się przechowywania amunicji w magazynkach nabojowych.

1. Broń i amunicja będące w posiadaniu straży podlegają rejestracji w "Książce stanu uzbrojenia", według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia.
2. Książkę stanu uzbrojenia wraz z potwierdzonymi przez właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji kopiami zakupu broni i amunicji przechowuje się w siedzibie straży.

Wydawanie na czas wykonywania zadań ochronnych i zdawanie broni i amunicji po ich zakończeniu podlega rejestracji w "Książce wydania - przyjęcia broni i amunicji", według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia.

Amunicję wykorzystaną do celów szkolenia strzeleckiego rozlicza się w "Karcie rozchodu amunicji", według wzoru stanowiącego załącznik nr 3 do rozporządzenia.

Straże gminne posiadające broń na podstawie dotychczasowych przepisów obowiązane są dostosować warunki przydziału, przechowywania i ewidencjonowania broni i amunicji do wymogów niniejszego rozporządzenia w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia.

Na podstawie art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779) zarządza się, co następuje:
 

1. Strażnicy gminni, zwani dalej "strażnikami", mają prawo do użycia broni palnej krótkiej w stosunku do osób tylko w przypadkach określonych w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz 779), zwanej dalej "ustawą".
2. Przez użycie broni palnej krótkiej przez strażników rozumie się oddanie strzału w kierunku osoby w celu jej obezwładnienia, po wyczerpaniu trybu postępowania określonego w § 3.

Przy podejmowaniu decyzji o użyciu broni palnej krótkiej strażnicy są obowiązani postępować ze szczególną rozwagą, traktując broń palną jako ostateczny środek działania, z zachowaniem warunków określonych w art. 18 ust. 2 ustawy.

1. Strażnicy, przed użyciem broni palnej krótkiej, są obowiązani:
1) po okrzyku "STÓJ - STRAŻ GMINNA" wezwać osobę do zachowania zgodnego z prawem, a w szczególności do natychmiastowego porzucenia broni lub niebezpiecznego narzędzia, odstąpienia od bezprawnych działań lub użycia przemocy,
2) w razie nie podporządkowania się wezwaniom określonym w pkt 1, zagrozić użyciem broni palnej krótkiej okrzykiem "STÓJ - BO STRZELAM",
3) oddać strzał ostrzegawczy w górę, jeżeli wezwania określone w pkt 1 i 2 okażą się bezskuteczne.
2. Przepisów ust. 1 nie stosuje się w przypadku, gdy wszelka zwłoka groziłaby bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia ludzkiego.
3. Użycie broni palnej krótkiej w sytuacji, o której mowa w ust. 2, musi być poprzedzone okrzykiem "STRAŻ GMINNA".
4. Podczas wykonywania zadań ochrony z bronią strażnik gminny jest obowiązany posiadać przy sobie legitymację służbową oraz świadectwo broni.

Broni palnej krótkiej nie używa się w stosunku do kobiet o widocznej ciąży, osób, których wygląd wskazuje na wiek do 13 lat, osób w podeszłym wieku oraz o widocznym kalectwie.

1. Jeżeli wskutek użycia broni palnej krótkiej nastąpiło zranienie osoby, strażnik jest obowiązany, z zachowaniem bezpieczeństwa własnego i innych osób oraz bez zbędnej zwłoki, udzielić jej pierwszej pomocy, a następnie spowodować udzielenie pomocy lekarskiej.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, oraz gdy w wyniku użycia broni palnej krótkiej nastąpiła śmierć osoby lub szkoda w mieniu, strażnicy są obowiązani do:
1) zabezpieczenia śladów na miejscu zdarzenia i niedopuszczania na to miejsce osób postronnych,
2) w miarę możliwości, ustalenia świadków zdarzenia.

1. O każdym przypadku użycia broni palnej krótkiej lub jej utraty strażnik jest obowiązany niezwłocznie powiadomić najbliższą jednostkę Policji oraz komendanta straży gminnej lub swojego bezpośredniego przełożonego.
2. O każdym przypadku użycia broni palnej krótkiej lub podjęcia czynności określonych w § 3 strażnik jest obowiązany sporządzić notatkę, która powinna w szczególności zawierać:
1) imię i nazwisko strażnika, numer legitymacji służbowej, numer świadectwa broni,
2) datę, godzinę i miejsce użycia broni palnej krótkiej,
3) okoliczności poprzedzające użycie broni palnej krótkiej,
4) skutki użycia broni palnej krótkiej,
5) zakres ewentualnego udzielenia pierwszej pomocy,
6) dane osobowe ustalonych świadków zdarzenia,
7) inne okoliczności zdarzenia, w tym nazwisko lekarza, któremu przekazano osobę poszkodowaną.

Do obowiązków komendanta straży gminnej należy:
1) zabezpieczenie broni,
2) zbadanie, czy użycie broni palnej krótkiej nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami,
3) niezwłoczne powiadomienie o każdym przypadku użycia broni palnej krótkiej lub podjęcia czynności określonych w § 3 przełożonego wymienionego w art. 7 ust. 2 ustawy, a jeżeli w wyniku użycia broni palnej krótkiej nastąpiła śmierć lub zranienie człowieka - również właściwego miejscowo prokuratora.

Na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779) zarządza się, co następuje:

Obowiązek współpracy Policji ze strażami gminnymi powstaje w chwili powołania straży gminnej, zwanej dalej "strażą", i przekazania regulaminu straży właściwemu terytorialnie komendantowi wojewódzkiemu Policji.

1. Policja współpracuje ze strażami w realizacji ich ustawowych zadań.
2. Współpraca Policji i straży polega w szczególności na:
1) stałej wymianie informacji o zagrożeniach występujących na określonym terenie w zakresie bezpieczeństwa ludzi i mienia, spokoju i porządku publicznego,
2) zorganizowaniu systemu łączności Policji i straży, uwzględniającego lokalne potrzeby i możliwości oraz zapewniającego utrzymanie stałej łączności między jednostkami Policji i straży,
3) koordynowaniu rozmieszczenia służb policyjnych i straży, z uwzględnieniem zagrożeń występujących na danym terenie,
4) wspólnym prowadzeniu działań porządkowych w celu zapewnienia spokoju i porządku w miejscach zgromadzeń, imprez artystycznych, rozrywkowych i sportowych, a także w innych miejscach publicznych,
5) organizowaniu wspólnych szkoleń oraz ćwiczeń policjantów i strażników gminnych, zwanych dalej "strażnikami", na zasadach określonych odrębnymi przepisami.

1. Szczegółowe formy i sposoby współpracy właściwych terytorialnie jednostek Policji i straży określone zostaną w porozumieniu zawartym pomiędzy jednostkami Policji a wójtem, burmistrzem (prezydentem miasta).
2. Komendanci jednostek organizacyjnych Policji i komendanci straży realizują współpracę, o której mowa w § 2, w szczególności poprzez:
1) okresowe spotkania komendantów w celu dokonywania ocen zagrożenia bezpieczeństwa ludzi oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego, a także wytyczania wspólnych zadań,
2) wzajemne, bieżące konsultacje w zakresie wykonywanych zadań,
3) organizowanie odpraw w razie konieczności podjęcia wspólnych zadań Policji i straży,
4) wyznaczenie policjantów i strażników do utrzymywania bieżących kontaktów,

Właściwy terytorialnie komendant wojewódzki Policji, za pośrednictwem komendanta rejonowego Policji, udziela strażom pomocy w zakresie:
1) wsparcia straży w czynnościach, w których siły straży są niewystarczające,
2) zapewnienia, na wniosek zarządu gminy lub komendanta straży, fachowej kadry do przeprowadzenia szkolenia podstawowego lub szkoleń specjalistycznych strażników na zasadach określonych odrębnymi przepisami,
3) przekazania straży, na wniosek zarządu gminy, odpłatnie lub w inny uzgodniony sposób, środków przymusu bezpośredniego, do których stosowania są upoważnieni strażnicy.

1. Komendant Główny Policji sprawuje fachowy nadzór nad strażami w zakresie:
1) znajomości przez strażników przepisów prawa dotyczących użycia broni palnej krótkiej oraz środków przymusu bezpośredniego i praktycznych umiejętności ich stosowania,
2) stosowania przepisów dotyczących przydziału, przechowywania i ewidencjonowania broni palnej krótkiej oraz środków przymusu bezpośredniego,
3) wykonywania przez strażników czynności administracyjno-porządkowych pod względem ich zgodności z przepisami prawa,
4) sposobu prowadzenia przez straże sprawozdawczości dotyczącej ewidencji straży, ich stanów etatowych, wyposażenia w środki przymusu bezpośredniego oraz danych dotyczących wyników działań straży.
2. Zalecenia pokontrolne przekazuje się radzie gminy oraz właściwemu wójtowi, burmistrzowi (prezydentowi miasta).

Komendanci rejonowi Policji oraz komendanci straży, za pośrednictwem komendanta wojewódzkiego Policji, do połowy lutego każdego roku składają Komendantowi Głównemu Policji wspólne informacje o współpracy między tymi formacjami.

1. W przypadku powszechnego zagrożenia bezpieczeństwa publicznego, katastrofy lub klęski żywiołowej wójt, burmistrz (prezydent miasta), na wniosek Komendanta Głównego Policji, może, na czas określony zarządzić użycie straży do wspólnych działań z Policją.
2. W przypadku wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa publicznego, katastrofy lub klęski żywiołowej na obszarze województwa lub gminy, z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, występują odpowiednio komendant wojewódzki lub rejonowy Policji.
3. W sytuacjach, o których mowa w ust. 1 i 2, straże podlegają dowództwu komendanta wojewódzkiego lub rejonowego Policji.

Na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602, Nr 123, poz. 779 i Nr 160, poz. 1086, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 133, poz. 872, z 1999 r. Nr 106, poz. 1216, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 483 i Nr 53, poz. 649, z 2001 r. Nr 27, poz. 298, Nr 106, poz. 1149, Nr 110, poz. 1189, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1353, Nr 125, poz. 1371, Nr 129, poz. 1444 i Nr 130, poz. 1452, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz. 676, Nr 89, poz. 804, Nr 113, poz. 984, Nr 183, poz. 1524, Nr 199, poz. 1671, Nr 216, poz. 1825 i 1826 i Nr 238, poz. 2021 oraz z 2003 r. Nr 7, poz. 79) zarządza się, co następuje:

1. Rozporządzenie określa:
1) organizację, warunki i sposób wykonywania kontroli ruchu drogowego;
2) warunki i tryb udzielania upoważnień do zatrzymywania pojazdów lub wykonywania niektórych czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego przez funkcjonariuszy innych organów oraz strażników straży gminnych (miejskich);
3) wymagany sposób zachowania się kontrolowanego uczestnika ruchu.
2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o "kontrolującym", rozumie się przez to policjanta lub podmiot uprawniony na mocy niniejszego rozporządzenia do kontroli ruchu drogowego.

1. Policjant, w celu przeprowadzenia kontroli ruchu drogowego, jest uprawniony do wydania poleceń i sygnałów.
2. Polecenia i sygnały mogą być wydawane przez policjanta:
1) pieszego;
2) znajdującego się w pojeździe lub na pojeździe;
3) jadącego wierzchem lub rowerem;
4) znajdującego się na pokładzie statku powietrznego.

1. Policjant umundurowany w warunkach dostatecznej widoczności podaje sygnały tarczą do zatrzymywania pojazdów lub ręką, a w warunkach niedostatecznej widoczności - latarką ze światłem czerwonym albo tarczą do zatrzymywania pojazdów ze światłem odblaskowym lub światłem czerwonym.
2. Policjant nieumundurowany jest uprawniony do zatrzymania kierującego pojazdem wyłącznie na obszarze zabudowanym.
3. Policjant nieumundurowany w warunkach dostatecznej widoczności podaje sygnały tarczą do zatrzymywania pojazdów, a w warunkach niedostatecznej widoczności - latarką ze światłem czerwonym albo tarczą do zatrzymywania pojazdów ze światłem odblaskowym lub światłem czerwonym.
4. Policjant jadący pojazdem samochodowym może podawać kierującemu pojazdem polecenia do określonego zachowania się za pomocą urządzeń nagłaśniających, sygnalizacyjnych lub świetlnych.
5. Policjant patrolu powietrznego polecenie do zatrzymania pojazdu podaje za pomocą urządzeń nagłaśniających lub świetlnych.
6. Polecenie do zatrzymania pojazdu podaje się z dostatecznej odległości, w sposób zapewniający jego dostrzeżenie przez kierującego pojazdem oraz bezpieczne zatrzymanie w miejscu wskazanym przez policjanta.
7. Miejsce zatrzymania pojazdu, z zastrzeżeniem § 11 ust. 3 i § 12 ust. 3, może być wyznaczone przez ustawienie znaku "stój - kontrola drogowa".
8. Dla zwrócenia uwagi na podawane sygnały lub polecenia policjant może używać sygnałów dźwiękowych lub gwizdka policyjnego.

1. Pojazd powinien być zatrzymany w miejscu, gdzie nie utrudnia to ruchu i nie zagraża jego bezpieczeństwu.
2. W celu dojazdu do miejsca, o którym mowa w ust. 1, policjant może wydać kontrolowanemu uczestnikowi ruchu polecenie jazdy za pojazdem policyjnym.
3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w razie konieczności zatrzymania pojazdu:
1) w wyniku prowadzonych działań pościgowych;
2) co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, iż może on zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego ze względu na swój stan techniczny lub zachowanie się kierującego.
4. Pojazd policyjny powinien być, w miarę możliwości, ustawiony za zatrzymanym pojazdem.
5. W przypadku zatrzymania pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione, kierujący pojazdem policyjnym przed przystąpieniem do kontroli włącza niebieskie światło błyskowe.

1. Policjant, po zatrzymaniu pojazdu, podaje kierującemu stopień, imię i nazwisko oraz przyczynę zatrzymania, a ponadto:
1) policjant umundurowany okazuje legitymację służbową na żądanie kontrolowanego uczestnika ruchu;
2) policjant nieumundurowany okazuje legitymację służbową bez wezwania.
2. Legitymację służbową okazuje się w sposób umożliwiający kontrolowanemu uczestnikowi ruchu odczytanie numeru służbowego policjanta oraz nazwy organu, który wydał legitymację.
3. Przystępując do czynności kontrolnych, policjant może wydać polecenie unieruchomienia silnika pojazdu.
4. W przypadkach uzasadnionych względami bezpieczeństwa lub uwarunkowanych charakterem kontroli policjant może wydać kierującemu pojazdem lub pasażerowi pojazdu polecenie opuszczenia pojazdu.
5. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w razie zatrzymania pojazdu:
1) w wyniku prowadzonych działań pościgowych;
2) co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie, że pochodzi z przestępstwa;
3) jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że znajdują się w nim osoby, które popełniły przestępstwo.
6. W przypadkach, o których mowa w ust. 5, policjant nakazuje kierującemu pojazdem lub pasażerowi pojazdu opuścić pojazd, stanąć w rozkroku i oprzeć ręce na dachu (boku) pojazdu lub położyć się w obrębie pasa drogowego twarzą do ziemi.
7. Do pojazdu policyjnego uczestnik ruchu może być wpuszczony tylko w razie konieczności:
1) udzielenia pomocy choremu lub rannemu;
2) doprowadzenia do jednostki Policji, izby wytrzeźwień lub placówki służby zdrowia;
3) poddania badaniu w celu ustalenia zawartości w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, jeżeli wykonanie tej czynności w innych warunkach byłoby niemożliwe lub mogłoby zakłócić porządek;
4) okazania przebiegu zarejestrowanego wykroczenia;
5) przeprowadzenia czynności procesowych.

1. Przeprowadzając kontrolę warunków i sposobu przewozu materiałów niebezpiecznych, policjant sprawdza:
1) klasyfikację materiału niebezpiecznego;
2) dobór opakowania lub cysterny;
3) oznakowanie opakowań i sztuk przesyłki;
4) przestrzeganie zakazów pakowania razem określonych materiałów;
5) przestrzeganie zakazów ładowania razem sztuk przesyłki z określonymi materiałami;
6) sposób rozmieszczenia i zabezpieczenia sztuk przesyłki na pojeździe;
7) stan techniczny opakowań i cystern użytych do przewozu;
8) stan techniczny pojazdu użytego do przewozu, jego oznakowanie i wyposażenie;
9) sposób przewozu;
10) kwalifikacje kierowcy;
11) dokumenty wymagane przy przewozie;
12) stan zabezpieczenia magazynowanych w czasie przewozu materiałów promieniotwórczych.
2. Dokonując kontroli w zakresie określonym w ust. 1, policjant może współdziałać w szczególności z przedstawicielami:
1) Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki - w sprawach warunków przewozu drogowego materiałów promieniotwórczych;
2) Transportowego Dozoru Technicznego - w sprawach warunków technicznych zbiorników, w tym cystern wykorzystywanych do przewozu drogowego materiałów niebezpiecznych, w sprawach warunków technicznych opakowań przeznaczonych do przewozu drogowego gazów oraz w sprawach badań okresowych pojemników do przewozu luzem.

1. Policjant, zatrzymując dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem lub jego używania, wydaje pokwitowanie. Wzór pokwitowania stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia.
2. W razie uzasadnionego przypuszczenia, że pojazd zagraża bezpieczeństwu ruchu lub narusza wymagania ochrony środowiska, pokwitowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi jednocześnie skierowanie na dodatkowe badania techniczne.

Policjant może kierować kontrolowanym pojazdem w zakresie posiadanego uprawnienia do kierowania pojazdami, jeżeli jest to niezbędne dla:
1) dokonania sprawdzenia stanu technicznego pojazdu, a w szczególności skuteczności działania hamulców, albo sprawdzenia masy lub nacisku osi pojazdu;
2) sprowadzenia pojazdu, którym kierowała osoba będąca w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości albo będąca pod wpływem środka odurzającego lub działającego podobnie do alkoholu, zatrzymanego w miejscu zabronionym do miejsca, gdzie zatrzymanie jest dozwolone.

Dokonanie sprawdzenia zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy oraz postoju policjant potwierdza odciskiem pieczęci na tarczy tego urządzenia. Wzór pieczęci stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia.

1. Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego są uprawnieni do wykonywania kontroli ruchu drogowego w stosunku do kierujących pojazdami w transporcie drogowym oraz niezarobkowym krajowym i międzynarodowym przewozie drogowym w zakresie określonym w odrębnych przepisach.
2. Do inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego wykonujących czynności, o których mowa w ust. 1, przepisy § 2 ust. 1 i 2 pkt 1-2 i 4, § 3 ust. 1 i 4-7, § 4 ust. 1, 2 i 3 pkt 2, § 5 ust. 3 i 4 oraz § 6-8 stosuje się odpowiednio.
3. Dokonanie sprawdzenia zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy oraz postoju inspektor Inspekcji Transportu Drogowego potwierdza odciskiem pieczęci na tarczy tego urządzenia. Wzór pieczęci stanowi załącznik nr 3 do rozporządzenia.

1. Funkcjonariusze Straży Granicznej są uprawnieni do kontroli ruchu drogowego w stosunku do pojazdów przekraczających granicę Rzeczypospolitej Polskiej oraz w strefie nadgranicznej.
2. Do funkcjonariuszy Straży Granicznej, wykonujących czynności, o których mowa w ust. 1, przepisy § 2, § 3 ust. 1, 4-6 i 8, § 4, § 5 ust. 1 pkt 1, ust. 2-6 i ust. 7 pkt 1-3 i 5, § 6 oraz § 8 stosuje się odpowiednio.
3. Miejsce zatrzymania pojazdu może być wyznaczone przez ustawienie znaku "stój - kontrola graniczna".

1. Funkcjonariusze organów celnych są uprawnieni do kontroli ruchu drogowego w stosunku do pojazdów przekraczających granicę Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych pojazdów w strefie nadgranicznej.
2. Do funkcjonariuszy organów celnych wykonujących czynności, o których mowa w ust. 1, przepisy § 2 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2, § 3 ust. 1 i 6, § 4 ust. 1, § 5 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 4 oraz § 8 stosuje się odpowiednio.
3. Miejsce zatrzymania pojazdu może być wyznaczone przez ustawienie znaku "stój - kontrola celna".

1. Czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego mogą wykonywać, w zakresie określonym odpowiednio w § 15-17 strażnicy leśni, funkcjonariusze Straży Parku, pracownicy zarządów dróg, strażnicy straży gminnych (miejskich).
2. Strażnicy, funkcjonariusze lub pracownicy, o których mowa w ust. 1, mogą wykonywać czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego, jeżeli posiadają upoważnienie do wykonywania kontroli ruchu drogowego.
3. Czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego wykonują, z zastrzeżeniem § 16 ust. 6, umundurowani strażnicy, funkcjonariusze lub pracownicy, o których mowa w ust. 1.
4. Przed przystąpieniem do czynności kontrolnych strażnicy, funkcjonariusze lub pracownicy, o których mowa w ust. 1, podają imię i nazwisko, stanowisko oraz przyczynę przeprowadzenia czynności kontrolnych, a na żądanie kontrolowanego uczestnika ruchu okazują legitymację służbową i upoważnienie do wykonywania kontroli ruchu drogowego, w sposób umożliwiający odczytanie tych dokumentów.

1. Upoważnienie do wykonywania kontroli ruchu drogowego wydaje się strażnikom, funkcjonariuszom lub pracownikom, o których mowa w § 13 ust. 1, którzy:
1) nie byli skazani za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji;
2) ukończyli szkolenie według programu stanowiącego załącznik nr 4 do rozporządzenia.
2. Szkolenie organizuje przełożony osób, które ubiegają się o uzyskanie upoważnienia do wykonywania kontroli ruchu drogowego, w porozumieniu z komendantem wojewódzkim Policji.
3. Szkolenie osób ubiegających się o upoważnienie do wykonywania kontroli ruchu drogowego może stanowić część składową szkolenia, któremu strażnicy, funkcjonariusze lub pracownicy, o których mowa w § 13 ust. 1, podlegają na podstawie odrębnych przepisów.
4. Upoważnienie do wykonywania kontroli ruchu drogowego wydaje komendant powiatowy Policji, na formularzu, którego wzór stanowi załącznik nr 5 do rozporządzenia.
5. Osoba, która uzyskała upoważnienie do wykonywania kontroli ruchu drogowego, podlega przeszkoleniu uzupełniającemu w przypadku wprowadzenia zmian w przepisach z zakresu kontroli ruchu drogowego.
6. Komendant powiatowy Policji prowadzi ewidencję wydanych upoważnień do wykonywania kontroli ruchu drogowego.

1. Strażnicy leśni oraz funkcjonariusze Straży Parku są uprawnieni do kontroli ruchu drogowego na terenach lasów lub parków narodowych.
2. Strażnicy leśni i funkcjonariusze Straży Parku, w ramach wykonywania czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego, są upoważnieni do:
1) zatrzymywania pojazdów, których kierujący nie stosują się do obowiązujących na terenach lasów i parków narodowych przepisów lub znaków drogowych o zakazie wjazdu, zatrzymywania się lub postoju pojazdów; przepisy § 2 ust. 2 pkt 1-3, § 3 ust. 1 i 6, § 4 ust. 1 i § 5 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio;
2) legitymowania uczestników ruchu drogowego i udzielania im wiążących poleceń co do sposobu korzystania z drogi.
3. Zatrzymywanie pojazdów odbywa się z zachowaniem następujących warunków:
1) sygnał do zatrzymania jest podawany przez strażnika leśnego lub funkcjonariusza Straży Parku z dostatecznej odległości i w sposób zapewniający jego dostrzeżenie przez kierującego pojazdem oraz bezpieczne zatrzymanie się we wskazanym miejscu;
2) sygnał do zatrzymania podawany jest w warunkach dostatecznej widoczności tarczą do zatrzymywania pojazdów, a w warunkach niedostatecznej widoczności - latarką ze światłem czerwonym lub tarczą do zatrzymywania pojazdów ze światłem odblaskowym lub światłem czerwonym.
4. Strażnicy leśni i funkcjonariusze Straży Parku, w związku z wykonywaniem czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego, są obowiązani do czasu przybycia Policji uniemożliwić kierowanie pojazdem osobie, co do której istnieje uzasadnione podejrzenie, że znajduje się ona w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu.

1. Pracownicy zarządów dróg są uprawnieni do kontroli pojazdów:
1) co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że przekraczają dopuszczalną masę lub nacisk osi;
2) które powodują uszkadzanie lub niszczenie drogi;
3) które zanieczyszczają lub zaśmiecają drogę.
2. Pracownicy zarządów dróg, w ramach wykonywania czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego, są upoważnieni do:
1) zatrzymywania pojazdów; przepisy § 4 ust. 1 i § 5 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio;
2) legitymowania uczestników ruchu drogowego i udzielania im wiążących poleceń co do sposobu korzystania z drogi i pojazdu;
3) sprawdzania dokumentów wymaganych w związku z używaniem pojazdu;
4) sprawdzania stanu technicznego, wyposażenia, ładunku, wymiarów, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego się na drodze;
5) używania przyrządów kontrolno-pomiarowych służących w szczególności do badania pojazdu, określania jego masy lub nacisku osi oraz stwierdzania naruszenia wymagań ochrony środowiska;
6) uniemożliwiania jazdy pojazdem przekraczającym dopuszczalną masę lub naciski osi albo uszkadzającym lub niszczącym drogę.
3. Zatrzymywanie pojazdów odbywa się z zachowaniem następujących warunków:
1) sygnał do zatrzymania jest podawany przez pieszego pracownika zarządu drogi z dostatecznej odległości i w sposób zapewniający jego dostrzeżenie przez kierującego pojazdem oraz bezpieczne zatrzymanie się we wskazanym miejscu;
2) sygnał do zatrzymania jest podawany w warunkach dostatecznej widoczności tarczą do zatrzymywania pojazdów, a w warunkach niedostatecznej widoczności - latarką ze światłem czerwonym lub tarczą do zatrzymywania pojazdów ze światłem odblaskowym lub światłem czerwonym.
4. W celu dokonania sprawdzenia masy lub nacisku osi pojazdu pracownicy zarządów dróg mogą kierować pojazdem.
5. Pracownicy zarządów dróg mogą zatrzymywać pojazdy na obszarze zabudowanym przez całą dobę, a poza obszarem zabudowanym - tylko od świtu do zmierzchu i wtedy, kiedy dysponują pojazdem samochodowym oznakowanym emblematem właściwego zarządu drogi.
6. Pracownicy zarządów dróg mogą wykonywać czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego, jeżeli są ubrani w odzież zapewniającą ich łatwą rozpoznawalność.

1. Strażnicy straży gminnych (miejskich) są uprawnieni do wykonywania czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego w odniesieniu do:
1) kierujących pojazdami, niestosujących się do zakazu ruchu w obu kierunkach;
2) uczestników ruchu naruszających przepisy o:
a) zatrzymaniu lub postoju pojazdów,
b) ruchu motorowerów, rowerów, pojazdów zaprzęgowych oraz o jeździe wierzchem lub pędzeniu zwierząt,
c) ruchu pieszych.
2. W ramach wykonywania czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego strażnicy straży gminnych (miejskich) są upoważnieni do:
1) zatrzymywania pojazdów lub jadących wierzchem; przepisy § 4 ust. 1 i 4 oraz § 5 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio;
2) sprawdzania dokumentów wymaganych w związku z kierowaniem pojazdem lub jego używaniem;
3) usuwania, przemieszczania lub blokowania pojazdów w przypadkach i w trybie określonym w odrębnych przepisach.
3. Zatrzymywanie pojazdów odbywa się z zachowaniem następujących warunków:
1) sygnał do zatrzymania podawany jest przez strażnika straży gminnych (miejskich) z dostatecznej odległości i w sposób zapewniający jego dostrzeżenie przez kierującego pojazdem oraz bezpieczne zatrzymanie się we wskazanym miejscu;
2) sygnał do zatrzymania podawany jest w warunkach dostatecznej widoczności tarczą do zatrzymywania pojazdów, a w warunkach niedostatecznej widoczności - latarką ze światłem czerwonym lub tarczą do zatrzymywania pojazdów ze światłem odblaskowym lub światłem czerwonym.
4. Strażnicy straży gminnych (miejskich) są upoważnieni do zatrzymywania kierującego pojazdem na obszarze zabudowanym przez całą dobę, a poza obszarem zabudowanym - tylko od świtu do zmierzchu i wtedy, kiedy dysponują pojazdem samochodowym oznakowanym emblematem właściwej straży gminnej (miejskiej).
5. Zatrzymanie pojazdu w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, może nastąpić wyłącznie na drodze, na której obowiązuje zakaz ruchu w obu kierunkach.
6. Strażnicy straży gminnych (miejskich), w związku z wykonywaniem czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego, są obowiązani do czasu przybycia Policji uniemożliwić kierowanie pojazdem osobie, co do której istnieje uzasadnione podejrzenie, że znajduje się ona w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu.

1. Uczestnik ruchu jest obowiązany stosować się do poleceń i sygnałów oraz wskazówek wydawanych przez kontrolującego.
2. W przypadku podania przez kontrolującego sygnału do zatrzymania pojazdu kierujący tym pojazdem jest obowiązany:
1) zatrzymać pojazd;
2) trzymać ręce na kierownicy i nie wysiadać z pojazdu, chyba że zażąda tego kontrolujący;
3) na polecenie kontrolującego:
a) wyłączyć silnik pojazdu,
b) włączyć światła awaryjne.
3. Kierujący pojazdem lub pasażer pojazdu mogą wysiadać z kontrolowanego pojazdu wyłącznie za zezwoleniem kontrolującego.

Przy zatrzymaniu dokumentu, o którym mowa w § 7 ust. 1, można wydać, do czasu wyczerpania nakładów, pokwitowanie według wzoru określonego na podstawie dotychczasowych przepisów.

Traci moc rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 maja 1999 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. Nr 53, poz. 563 oraz z 2002 r. Nr 2, poz. 25).

§ 21.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

______

1) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji kieruje działem administracji rządowej - sprawy wewnętrzne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 marca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. Nr 35, poz. 325 i Nr 58, poz. 533).